Hai trường hợp trong lịch sử khoa bảng từ ăn mày trở thành tiến sĩ
Lượt xem: 548
Lịch sử khoa bảng của đất nước đã chứng kiến những người bần hàn nhất, phải xin ăn từng bữa, thế nhưng cơ duyên kỳ lạ đã giúp họ dùi mài sách vở mà thi đậu đến tiến sĩ.
 
Ăn xin cùng chị, may gặp người nhân
 
Ở làng Đại Hội, xã Tân Phong, huyện Thư Trì, phủ Kiến Xương, trấn Sơn Nam (nay là thôn Thụy Bình, xã Tân Phong, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình), có hai chị em nhà nọ gia cảnh rất nghèo khó, cha mẹ mất sớm, ruộng đất lại không có nên hai chị em phải dắt nhau đi ăn xin mong sống qua ngày.
 
Một lần hai chị em dắt nhau đến làng Mộ Trạch, huyện Đường Hào, xứ Hải Dương thì gặp ông Vũ Đức Lâm. Ông Đức Lâm từng đỗ tiến sĩ khoa thi năm Mậu thìn (1448), làm quan đến Thượng Thư dưới thời vua Lê Thánh Tông. Sau này ông về quê mở trường dạy học.
 
Thấy hai đứa trẻ mồ côi, phải đi xin ăn khắp nơi, ông Đức Lâm thương cảm, bèn cho cả hai chị em vào làm người ở và giúp việc cho gia đình mình. Từ đó hai chị em đỡ cơ cực hơn, chăm chỉ làm việc. Đặc biệt, người em là Quách Phác rất siêng năng học hành.
 
Thấy Quách Phác siêng học, mặt mũi lại khôi ngôi sáng sủa, ông Vũ Đức Lâm ngày càng yêu mến, chỉ bảo rồi cuối cùng nhận làm con nuôi, cho đổi tên sang họ Dương gọi là Vũ Dương.
 
Không phụ sự kỳ vọng của cha nuôi, Vũ Dương học hành ngày càng tấn tới. Đến năm 1484, Triều đình mở kỳ thi Hội, Vũ Dương là một trong số 44 người đỗ đầu và được vào đến thi Đình.
 
Trong kỳ thi Đình, Vũ Dương đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân. Ông làm quan trải qua nhiều chức vụ khác nhau, giữ chức Hiệu lý ở viện Hàn Lâm; sau được thăng làm Hiến sát sứ Kinh Bắc chuyên lo việc án tụng. Vũ Dương xử án công khai và minh bạch nên được người dân xem là quan công minh và hiền đức.
 
 
Xin ăn nhà quan, cuối cùng thành tiến sĩ
 
Bùi Tất Năng quê ở làng Dục Linh (tên Nôm là làng Lầy), xã Dục Linh, tổng Địa Linh, huyện Phụ Dực, trấn Sơn Nam (nay thuộc xã An Ninh, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình).
 
Thuở nhỏ gia cảnh rất nghèo, bố ông phải ngày ngày đi quét chợ để kiếm sống. Người bố sớm qua đời khiến hai mẹ con ông không biết làm sao để sống. Thương cảm cho hai mẹ con, một thầy địa lý đã chỉ cho họ một ngôi đất phát ở cánh đồng Mục để chôn cất.
 
Bùi Tất Năng chôn cất bố vào nơi thầy địa lý chỉ, rồi hai mẹ con ông dẫn nhau đi xin ăn ở quanh vùng.
 
Một ngày nọ khi hai mẹ con đói đến kiệt sức thì cũng là lúc đến một ngôi nhà rất khang trang, lại đang mở cửa sẵn. Họ đành đánh liều vào xin ăn.
 
Nguyên đây là nhà của quan Tả thị lang bộ Lễ tên là Đỗ Nhân An ở làng An Bài (tên Nôm là làng Bệ). Nơi này thuộc về danh gia vọng tộc, nhà họ Đỗ có đến mấy đời đỗ đại khoa nổi tiếng khắp vùng. Bản thân ông Đỗ Nhân An cũng đỗ tiến sĩ năm 1544.
 
Ngay đêm hôm trước, Đỗ Nhân An nằm mộng thấy một vị Thần nói với mình rằng: “Ngày mai nhà có quan Nghè tới chơi”. Thế là ngày hôm đấy Đỗ Nhân An sai người dọn dẹp nhà cửa. Nhưng suốt cả ban ngày chẳng có ai ghé cửa, mãi đến gần tối thì lại thấy có hai mẹ con người ăn mày đến.
 
Đỗ Nhân An nhìn tướng mạo cậu bé thì đoán sau này có thể thành đạt, lại liên hệ với giấc mộng đêm qua nên quyết định nhận luôn Đỗ Nhân An làm con nuôi. Quyết định này khiến người trong nhà, cũng như gia nhân và người hầu đều hoàn toàn bất ngờ.
 
Từ đó Đỗ Nhân An coi Bùi Tất Năng như con đẻ, nuôi cho học hành rất tử tế, và cho đổi tên thành họ Đỗ gọi là Đỗ Kính.
 
Năm Tân Mùi (1571) thời vua Mạc Mậu Hợp, Đỗ Kính khăn gói đi thi. Vượt qua kỳ thi Hương, ông vào đến thi Hội và đỗ đầu gọi là Hội nguyên. Vào thi Đình ông đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân.
 
Đỗ Kính nhận mũ áo vinh quy bái tổ về quê. Thế nhưng các chức sắc làng ông lại khinh khi cho rằng ông là ăn xin nên không muốn làm lễ đón tiếp, lại còn đổ bùn ra đường ông đi qua.
 
Đỗ Kính thấy thế thì giận lắm, liền bỏ sang sinh sống tại làng Tò, xã Tô Xuyên, tổng Tô Xuyên, huyện Phụ Dực (nay thuộc xã An Mỹ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình).
 
Sau khi đỗ Tiến sĩ, Đỗ Kính làm quan đến chức Thừa Chính Sứ, rồi sau được thăng làm Thượng Thư.
 
Tuy nhiên chứng kiến nhà Mạc ngày càng suy, Đỗ Kính chán nản nên quyết định từ quan rồi đi tu ở Lạng Sơn cho đến khi mất.
Nguồn tin :
Theo dõi Tin tức qua FB, G+:
Thích và chia sẻ bài này trên:

In
gia công mỹ phẩm

Tin doanh nghiệp

Thương Hiệu SAN - Sự Lựa Chọn Hàng Đầu Về Sản Phẩm Tẩy Rửa Hữu Cơ

Trong bối cảnh môi trường ngày càng ô nhiễm và người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, Công ty TNHH Dịch vụ và Thương mại Kim Châu tự hào nghiên cứu và cho ra các sản phẩm tẩy rửa hữu cơ, mang lại giải pháp an toàn và hiệu quả cho mọi gia đình mang thương hiệu SAN.

Hãng Sơn VIVA Nhận Vinh Danh TOP 10 Thương Hiệu Phát Triển Bền Vững Quốc Gia 2024

Sáng ngày 11.5.2024, tại Nhà hát Quân Đội (Hà Nội) đã diễn ra chương trình Diễn đàn Phát triển thương hiệu bền vững quốc gia 2024. Chương trình có tiêu chí xét chọn khắt khe và nghiêm ngặt, việc đánh giá, chấm điểm do các chuyên gia kinh tế, kỹ thuật hàng đầu thực hiện. Vượt qua hàng nghìn hồ sơ dự tuyển của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, Công ty cổ phần đầu tư ASA Group Quốc tế với Thương hiệu SƠN VIVA đã xuất sắc lọt vào Top 10 Thương hiệu bền vững Quốc gia 2024, khẳng định được vị trí thương hiệu phát triển vững mạnh tại thị trường trong nước và quốc tế.

Thương hiệu ROSE NANO – Doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất và phân phối ngành Sơn

Công Ty TNHH Đầu Tư TM DV Đại Dương là đơn vị tiên phong trong sản xuất và phân phối các sản phẩm sơn nội, ngoại thất, sơn chống thấm, sơn lót chống kiềm và bột bả. Thương hiệu sơn Rose Nano của công ty đã trở thành cái tên quen thuộc và đáng tin cậy đối với người tiêu dùng. Ngày 11/05/2024, tại Nhà hát Quân Đội - Hà Nội, công ty đã vinh dự nhận danh hiệu “Sản Phẩm Chất Lượng - Dịch Vụ Hoàn Hảo năm 2024,” giải thưởng do người tiêu dùng bình chọn và được trao bởi Ban tổ chức sự kiện.

Nam Anh Plastic - Ưu điểm vượt trội, ứng dụng đa năng

Công ty cổ phần Nam Anh Plastic là đơn vị sản xuất & phân phối tấm nhựa kính Polycarbonate (hay còn gọi là tấm nhựa lấy sáng, tấm nhựa thông minh, . . . ) sản phẩm được sản xuất từ 100% hạt nhựa nguyên sinh Polycarbonate nhập khẩu từ các nước như Germany, Korea, Arabic. Với gần 10 năm làm việc trong lĩnh vực nhựa Polycarbonate sản phẩm của chúng tôi đã được đông đảo người tiêu dùng trong nước và ngoài nước tin tưởng và tiêu dùng.

A.A Việt Nam: Ra Mắt Thương Hiệu Kem Đánh Răng Dr.RIM

A.A Việt Nam là công ty tổng của tập đoàn Genus. Với những thành công vang dội của chuỗi Genus Spa, A.A Việt Nam đã thừa thắng xông lên tự tin cho ra mắt dòng sản phẩm kem đánh răng mới mang thương hiệu Dr.RIM. Sự kiện này đánh dấu bước đi mới đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của công ty, đồng thời lấn sân sang sàn thương mại điện tử (TMĐT) hot nhất hiện nay là Tiktokshop.

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU

Tâm An Lạc kỷ niệm 10 năm thành lập

Vừa qua ngày 26/5/2024, hệ thống nhà hàng chay Tâm An Lạc tổ chức thành công sự kiện kỷ niệm 10 năm thành lập và lễ ra mắt cơ sở trực thuộc số 5 tại địa bàn xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Sự kiện đã diễn ra thành công viên mãn bởi được cung nghinh đón tiếp các chư Tăng Ni, các quý đối tác, các bạn hữu, các quý khách hàng và tập thể nhân viên, người lao động tại Tâm An Lạc.

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

 Liễu đại gia vốn là một nữ thương gia có tiếng trong việc buôn bán đa ngành liên quốc gia. Ở tuổi 46, Liễu đại gia nắm trong tay khối tài sản khổng lồ và sau những thành công kinh doanh, dường như ...

Là họa hay là phúc?

Đời người có rất nhiều chuyện, ở chỗ u minh đã tự có sắp đặt, một việc là phúc hay là họa thường không giống như biểu hiện bề ngoài và cũng không thể dễ dàng nhận định.

Bí ẩn chuyên cơ ''ngày tận thế'' của Tổng thống Mỹ

Để phòng trường hợp chiến tranh hạt nhân hay thảm họa xảy ra, Mỹ đã chế tạo ra máy bay "ngày tận thế", được trang bị đầy đủ để chính phủ Mỹ có thể duy trì hoạt động.

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

 Liễu đại gia vốn là một nữ thương gia có tiếng trong việc buôn bán đa ngành liên quốc gia. Ở tuổi 46, Liễu đại gia nắm trong tay khối tài sản khổng lồ và sau những thành công kinh doanh, dường như ...

Là họa hay là phúc?

Đời người có rất nhiều chuyện, ở chỗ u minh đã tự có sắp đặt, một việc là phúc hay là họa thường không giống như biểu hiện bề ngoài và cũng không thể dễ dàng nhận định.

Bí ẩn chuyên cơ ''ngày tận thế'' của Tổng thống Mỹ

Để phòng trường hợp chiến tranh hạt nhân hay thảm họa xảy ra, Mỹ đã chế tạo ra máy bay "ngày tận thế", được trang bị đầy đủ để chính phủ Mỹ có thể duy trì hoạt động.

Ô tô từ Thái Lan vọt lên dẫn đầu xe nhập khẩu về Việt Nam

Trong quý I/2016, Thái Lan vượt qua Hàn Quốc, Trung Quốc trở thành thị trường dẫn đầu cung cấp ô tô cho Việt Nam với hơn 7.800 chiếc, tăng 64,5%.

'Điểm danh' 5 công nghệ an toàn hiện đại nhất trên ô tô

Công nghệ an toàn cho xe hơi ngày nay không chỉ tập trung vào việc bảo vệ người lái và người ngồi trong xe khi xảy ra va chạm, mà còn giúp ngăn ngừa va chạm; đồng thời giúp tài xế tập trung hơn, lái ...

NHA KHOA SMILE CARE

Đồng phục phát thịnh

VÀNG BẠC PHÚ QUÝ

zenna

shoppee

GỐM SÔNG HỒNG

CỬA VINDOOR CHÂN TRANG
Khuyến mãi

Copyright © Thương hiệu vàng