Thứ năm, ngày 18 tháng 6 năm 2026

Chuyện xưa chuyện nay

Chủ nhật, 02/10/2022 - 08:31

Lý giải vì sao có câu ''Vua xứ Thanh, thần xứ Nghệ''

Đã từ rất xa xưa trong dân gian ta đã có câu “Vua xứ Thanh, Thần xứ Nghệ” vậy căn nguyên nguồn gốc và ý nghĩa câu nói này như thế nào?

Cội nguồn “Vua xứ Thanh, Thần xứ Nghệ”

Xuất phát từ câu nói của sứ giả Nguyễn Thư Hiên chép ở sách Dư địa chí do Nguyễn Trãi biên soạn có lời của Nguyễn Thiên Túng liên quan đến 4 xứ: “Nguyễn Như Hiên nói” Thế xứ Thanh, thần xứ Nghệ, nước Hưng Thái, ma Cao Lạng đều rất đáng sợ”. Câu nói có liên quan đến hai xứ Thanh và Nghệ, là mảnh đất sản sinh ra những con người, vua chúa, quan thần của đất nước. Xứ Thanh xưa mà nay là Thanh Hóa là nơi kinh đô của đất nước, nơi có nhiều vua, chúa nhất nước.

Đất Thanh Hóa trải qua nhiều tên gọi khác nhau đến đời Lý được đổi tên thành Thanh Hóa. Theo sách Dư địa chí, Thanh Hóa là vùng địa lý thuận lợi, hình thể tốt có thể xem như yết hầu của đất nước. Chính vì vậy nơi đây trở thành chỗ quân Tây Sơn lui về để ngăn bước tiến quân Thanh.

Năm 1428 Lê Lợi lập ra nhà Hậu Lê niên hiệu Thuận Thiên (順天)

Thiên thời, địa lợi, nhân hòa khiến Thanh Hóa thuận lợi trở thành nơi xưng vương, dựng nước. Nhiều triều đại đô hộ phương Bắc đã phải cho người đục núi, lấp sống để trấn yểm các huyệt mạch đế vương.

Liên tiếp các triều vua, chúa xuất phát từ đất Thanh. Theo thống kê thì từ thời Văn Lang cho đến khi kết thúc chế độ phong kiến cuối cùng là triều Nguyễn với vua Bảo đại thì Thanh Hóa chính là khởi nguồn của nhiều dòng vua, chúa nhất nước vì vậy nên mới có câu “Vua xứ Thanh”.

Thanh Hóa chính là nơi vua xuất hiện nhiều nhất khi năm Mậu thìn (248) Triệu Thị Trinh đánh tan quân Ngô tại núi Nưa, Triệu Sơn, Thanh Hóa. Tuy chưa xưng vua nhưng quân Ngô đã gọi bà là Vua. Nhà Tiền Lê do thập đạo tướng quân Lê Hoàn lãnh đạo cũng xuất phát từ quê nhà Thọ Xuân, Thanh Hóa.

Sau khi Hồ Quý Ly soán ngôi nhà Trần, lập nên nhà Hồ đổi tên nước là Đại Ngu cũng đặt kinh đô ở thành Tây Giai, tức Tây Đô, Thanh Hóa. Nơi đây cũng trở thành mảnh đất sản sinh ra những vị vua thời Hậu Lê như Lê Thái Tổ, Lê Thánh Tông, Lê Trang Tông….

Không chỉ có vậy, Thanh Hóa còn là nơi xuất phát của hai dòng chúa Trịnh, Nguyễn. Chúa Trịnh Kiểm thời vua Lê vốn xuất thân từ Vĩnh Lộc, Thanh Hóa sau đó mang tiếng giúp phò Lê nhưng thực ra lấn át cả quyền lực của vua.

Chúa Nguyễn lập sau thời chúa Trịnh cũng trấn trị ở đất Thuận Hóa sau mới mở rộng khái phá tận Đàng Trong.

Thanh là nơi xưng vương, xưng chúa còn Nghệ lại là nơi sản sinh ra các quan thần giỏi giang giúp vua trị vì đất nước. Từ quan văn như thái sư Nguyễn Xí phò tá vua Lê Thánh Tông, bà chúa Lãnh – minh phi của Lê Thánh Tông đến quan võ, tướng quân Nguyễn Cảnh Chân giúp nhà Trần dẹp quân Minh…Hơn thế, mảnh đất “Địa linh nhân kiệt” là nơi xuất thân của vô số bậc nhân tài trong tất cả các lĩnh vực như Nguyễn Du, Phan Bội Châu, Hồ Xuân Hương, Hồ Chí Minh…

Đền thờ Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí.

Dị bản

Ngoài câu nói được lưu truyền là “Vua xứ Thanh, Thần xứ Nghệ” thì trong dân gian còn xuất hiện dị bản “Thanh cậy thế, Nghệ cậy thần” hay “Thanh thế, Nghệ thần” cũng nói về 2 xứ lắm vua nhiều chúa này.

Hai tác giả H.Le Breton và Đặng Thai Mai đã đưa ra giải thích cho câu nói này có nghĩa là vùng đất Nghệ Tĩnh được thừa hưởng ân huệ của vua chúa. Nơi đây cũng là vùng đất của các vị thần. Nghệ Tĩnh hãnh diện vì có một trong bốn ngôi đền đẹp nhất An Nam “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”. Giáo sư Đặng Thai Mai còn giải thích rằng “Thanh Hóa là đất đế vương. Nghệ Tĩnh là đất thần linh. Thần xứ Nghệ phần lớn là những nhân vật lịch sử. Lịch sử Nghệ Tĩnh luôn gắn với nước nhà. Trong các thời kỳ khủng hoảng bi đát của dân tộc người xứ Nghệ vẫn tự hào với những di tích anh hùng và những nhân vật lẫy lừng của xứ sở”.

Hiện tại Thanh Hóa- Nghệ An là 2 tỉnh quan trọng của Việt Nam cả về kinh tế và lịch sử. Nơi đây vẫn luôn sản sinh ra những người con ưu tố, nhân tài giúp ích cho đất nước đúng như dân gian lưu truyền về mảnh đất “địa linh nhân kiệt”.

Tuệ Linh

Nguồn tin : skcd.com.vn

Theo dõi Tin tức qua FB, G+:

Thích và chia sẻ bài này trên:

[ Quay lại ]

xứ Thanh , xứ Nghệ , Thanh Hóa , Chúa Trịnh , chúa Nguyễn , vua Lê

Vị Hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc cả đời chỉ lấy một vợ

'Xã Tắc' trong 'Giang Sơn Xã Tắc' mang hàm ý gì?

Hai trường hợp trong lịch sử khoa bảng từ ăn mày trở thành tiến sĩ

Vì sao các đại quân sư cổ đại không tự phất cờ dựng nghiệp bá vương

Rỗi hơi kể chuyện Dương lịch - Âm lịch

Bi kịch của thần đồng nhỏ tuổi nhất Trung Quốc

Lý giải vì sao có câu ''Vua xứ Thanh, thần xứ Nghệ''

''Đàn ông sợ gà, đàn bà sợ cừu'' có ý gì?

Người phương Đông chỉ biết có thần Tài mà ít ai biết đến thần Nghèo

Cổ nhân dạy: 'Giàu không kết bạn, hoạn nạn chớ tìm người thân'

Tin doanh nghiệp

Tinh bột nghệ đỏ - Sản phẩm chất lượng 100% thiên nhiên của Công ty Đồng Tiến

Trong chương trình "Success & Các đối tác thân hữu" vừa diễn ra sáng 27/5, tại Amor Resort (TP.HCM), gian hàng của Công ty TNHH TM XNK Đồng Tiến với khá nhiều sản phẩm phong phú đã thu hút rất đông khách tham quan. Chúng tôi cũng ấn tượng với các sản phẩm của công ty này và đã có cuộc trò chuyện ngắn với Thạc sĩ - Dược sĩ Diệu Trần, Giám đốc Công ty Đồng Tiến.

KHLAB AESTHETICS & ACADEMY – Nơi Vẻ Đẹp Được Định Hình Bằng Tư Duy Thẩm Mỹ Hiện Đại

Trong bối cảnh ngành làm đẹp ngày càng phát triển mạnh mẽ, khách hàng hiện đại không còn chỉ tìm kiếm sự thay đổi về ngoại hình, mà còn mong muốn một vẻ đẹp mang dấu ấn cá nhân, hài hòa và có chiều sâu. Từ định hướng đó, KHLAB Aesthetics & Academy được sáng lập và điều hành bởi doanh nhân Phạm Văn Hải – còn được biết đến với tên thương hiệu cá nhân Master Hoàng Kao – đã từng bước xây dựng hình ảnh như một thương hiệu thẩm mỹ và đào tạo chuyên sâu mang tư duy hiện đại, chuyên nghiệp và khác biệt.

Ghế Massage D’san – Khẳng định đẳng cấp thương hiệu chăm sóc sức khỏe hàng đầu tại Việt Nam

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tại nhà ngày càng gia tăng, thị trường ghế massage tại Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều thương hiệu lớn. Giữa sự cạnh tranh đó, thương hiệu ghế massage D’san đã từng bước khẳng định vị thế bằng chất lượng sản phẩm, dịch vụ chuyên nghiệp cùng chiến lược phát triển bền vững. Không chỉ đơn thuần là một thương hiệu cung cấp thiết bị chăm sóc sức khỏe, D’san còn trở thành biểu tượng của sự uy tín, đẳng cấp và niềm tin đối với hàng ngàn gia đình Việt.

BJC - “Sen Vàng Dâng Bác”: Hành Trình Gìn Giữ Giá Trị Việt

Hội Doanh nghiệp Phường Minh Phụng và CCI "Chắp Cánh Thương Hiệu Việt”

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU

Canva đưa sáng tạo ứng dụng AI tại Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với Canva AI 2.0

Đọc nhiều nhất
Phản hồi nhiều

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

Liễu đại gia vốn là một nữ thương gia có tiếng trong việc buôn bán đa ngành liên quốc gia. Ở tuổi 46, Liễu đại gia nắm trong tay khối tài sản khổng lồ và sau những thành công kinh doanh, dường như ...

Là họa hay là phúc?

Đời người có rất nhiều chuyện, ở chỗ u minh đã tự có sắp đặt, một việc là phúc hay là họa thường không giống như biểu hiện bề ngoài và cũng không thể dễ dàng nhận định.

Saigonlube được vinh danh “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”

Vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ Công Bố “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”, là một sự kiện đánh dấu những nỗ lực đóng góp của doanh nghiệp, thương hiệu uy tín, chất lượng cao trên thị trường. ...

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

Là họa hay là phúc?

Saigonlube được vinh danh “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”

Bí ẩn chuyên cơ ''ngày tận thế'' của Tổng thống Mỹ

Để phòng trường hợp chiến tranh hạt nhân hay thảm họa xảy ra, Mỹ đã chế tạo ra máy bay "ngày tận thế", được trang bị đầy đủ để chính phủ Mỹ có thể duy trì hoạt động.

Ô tô từ Thái Lan vọt lên dẫn đầu xe nhập khẩu về Việt Nam