Tục ngữ có câu: “Thức lâu mới biết đêm dài, chơi lâu mới biết là người cố nhân”. Trong vấn đề nhìn người, cần phải có thời gian để quan sát, kiểm chứng mới có thể đánh giá đúng về bản chất của một người. Dùng thời gian để nhìn người chính là cách thức chuẩn xác nhất.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có đủ thời gian để hiểu rõ về ai đó. Đặc biệt trong kinh doanh, việc đánh giá người khác ngay từ cái nhìn đầu tiên là rất quan trọng, bởi nó sẽ quyết định thành bại của đời người.

Dưới đây là những bài học nhìn người được cổ nhân đúc kết lại, nhưng cho đến nay nó vẫn còn nguyên giá trị.

Những điều cần thiết để nhìn rõ một người

Muốn biết phẩm đức một người ra sao cần xem ngôn hành; muốn biết tư tưởng xem hành vi.

Muốn biết nội tâm xem cách làm việc; muốn biết rắp tâm xem thần thái của mắt.

Muốn biết tri thức xem cách ăn nói; muốn biết nội hàm xem biểu hiện bên ngoài.

Muốn biết tu dưỡng xem tính cách; muốn biết năng lực xem công trạng.

Muốn biết bản lĩnh xem đối thủ; muốn biết bản chất thì xem những việc họ đã làm.

Trang Tử: 9 phương pháp dùng để nhận biết nhân tài

1. Cố quân tử viễn sử chi nhi quan trung: Muốn biết sự tận trung của một người, phải xem khi bất hòa, gián cánh họ có còn trung thành như xưa hay không.

2. Cận sử chi nhi quan kỳ kính: Muốn biết một người có cung kính hay không, hãy quan sát cách họ đối xử với những người thân cận ở bên họ.

3. Phiền sử chi nhi quan kỳ năng: Muốn biết một người có năng lực hay không, phải quan sát khi họ đối mặt với thử thách, xem họ có thể vượt qua hay không.

4. Tốt nhiên vấn yên nhi quan kỳ tri: Muốn biết tri thức của một người như thế nào, hãy đặt câu hỏi trong tình huống bất ngờ, và xem họ trả lời như thế nào.

5. Cấp dữ chi kỳ nhi quan kỳ tín: Để biết một người có giữ chữ tín hay không, thì hãy xem trong những những tình huống gấp gáp về thời gian, họ có giữ đúng thời hạn như đã hẹn ước không.

6. Ủy chi dĩ tài nhi quan kỳ nhân: Muốn biết một người có liêm khiết hay không, thì phải xem họ hành xử như thế nào khi đứng trước lợi ích, tài vật.

7. Cáo chi dĩ nguy nhi quan kỳ tiết: Ở trong thời khắc hoạn nạn nguy nan, mới biết một người có thể không sợ hãi, có thể thủ tiết hay không.
Trang Tử, nhìn người.

Trang Tử: Muốn biết một người có cung kính hay không, hãy quan sát cách họ đối xử với những người thân cận ở bên họ. (Ảnh: Theworldofchinese)

8. Túy chi dĩ tửu nhi quan kỳ trắc: Một người lúc đã thực sự say thì họ sẽ bộc lộ ra rất nhiều thứ mà lúc tỉnh không thể thấy, quan sát họ lúc này sẽ đo lường được họ chính xác nhất.

9. Tạp chi dĩ xử nhi quan kỳ sắc: Nhìn vào sắc mặt của một người khi họ nói chuyện có thể biết được thế giới quan, nhân sinh quan, giá trị quan của họ, thông qua biểu cảm có thể đánh giá được khả năng giao tiếp xã hội của họ.

Khổng Tử: 3 bước để nhận thức được một người

1. Quan kỳ sở dĩ: Tức quan sát xem đối phương kết giao với ai. Việc kết giao trong cuộc sống của một người, chính là “thước đo” cảnh giới tư tưởng cao thấp của người đó.

2. Quan kỳ sở do: Tức quan sát xem đối phương truy cầu, mong muốn gì, và làm thế nào để đạt được mục đích ấy.

3. Quan kỳ sở an: Tức quan sát xu hướng tình cảm của đối phương, xem tình cảm và lý trí của họ cái nào mạnh hơn?

Gia Cát Lượng: 7 phương pháp nhìn người

1. Dùng đúng sai để hỏi nhằm xem xét chí hướng của đối phương.

2. Dùng nhiều câu hỏi để truy vấn xem khả năng ứng biến của đối phương.

3. Dùng cách bàn bạc mưu kế, để đánh giá kiến thức của đối phương.

4. Đặt ra những tình huống nguy khốn xem dũng khí của đối phương.

5. Dùng rượu để xem tính cách của đối phương.

6. Dùng lợi lộc công danh để xem liêm chính của đối phương.

7. Giao việc và cho đối phương tự hẹn khoảng thời gian sẽ hoàn thành để xem chữ tín của họ.

5 phương thức nhận biết người của Lý Khôi thời Chiến quốc

1. Cư thị kỳ sở thân: Xem một người bình thường họ hay ở cùng ai, kết giao với ai.

2. Phú thị kỳ sở dữ: Xem một người chi tiêu tiền bạc của mình như thế nào.

3. Đạt thị kỳ sở cử: Xem lúc họ thành đạt, họ đề bạt những ai.

4. Quẫn kỳ sở bất vi: Trong hoàn cảnh khốn khó, quan sát phẩm đức của họ như thế nào.

5. Bần thị kỳ sở bất thủ: Trong hoàn cảnh nghèo khó, thất vọng, xem họ có thể cự tuyệt tiền tài bất nghĩa hay không.

Đánh giá một người cần chú ý 8 kiểu người sau:

1. Người ích kỷ: Là người không có trí tuệ.

2. Người cảm xúc không tốt: Không có năng lực lãnh đạo.

3. Người không có tâm hồn: Không rung động trước cái đẹp, thờ ơ với bất công,… họ không có tư tưởng chỉ đạo.

4. Người không có tư duy logic: Không có năng lực tổ chức.

5. Người không tự kỷ luật: Không thể quản lý.

6. Người không có năng lực hoạt động: Sẽ bỏ lỡ mất cơ hội.

7. Người không nhạy cảm với tương lai: Sẽ chỉ thành công nhất thời.

8. Người không thể dẫn dắt người bên dưới mình: Sẽ bị chính họ đào thải.

Lê Hiếu biên dịch