Kết thúc vụ tranh chấp giữa ông Võ Văn Minh (35 tuổi, xã An Cư, Cái Bè, Tiền Giang) và Công ty TNHH TM-DV Tân Hiệp Phát liên quan đến “chai nước ngọt có ruồi” là việc Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang tuyên phạt ông Võ Văn Minh 7 năm tù về tội cưỡng đoạt tài sản. Trong khi đó, doanh nghiệp Tân Hiệp Phát bị ảnh hưởng nặng nề về uy tín thương hiệu và doanh số bàn hàng lên đến hàng trăm triệu USD.

Dư âm của vụ việc đã gây nhiều hoang mang, lo lắng cho người tiêu dùng. Phần vì chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm tiêu dùng hàng ngày không được đảm bảo. Phần khác quan trọng hơn là khi đối diện với những sai phạm của doanh nghiệp, sản phẩm tiêu dùng kém chất lượng, người tiêu dùng sẽ phải xử lý thế nào để không bị coi là vi phạm các quy định pháp luật, vừa bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng cũng đảm bảo hoạt động hợp pháp của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh.

Là cơ quan quản lý nhà nước về cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như hỗ trợ cho các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho rằng, khi phát hiện sản phẩm, hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người tiêu dùng có thể áp dụng Điều 30 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thông qua các hình thức: Thương lượng; hòa giải; trọng tài và nhờ đến tòa án.

Ngoài ra, người tiêu dùng cũng có thể phản ánh về hành vi vi phạm pháp luật (có hoặc không kèm theo yêu cầu hòa giải) của doanh nghiệp tới các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ quan báo chí.

“Lựa chọn phương thức nào là hoàn toàn phụ thuộc vào người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh tùy theo tính chất, mức độ của vụ việc cũng như mức độ hợp tác, phối hợp của các bên liên quan. Điều 31 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã quy định người tiêu dùng có quyền gửi yêu cầu đến tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ để thương lượng khi cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm”, Cục Quản lý cạnh tranh khuyến cáo.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng quy định, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có trách nhiệm tiếp nhận, tiến hành thương lượng với người tiêu dùng trong thời hạn không quá 7 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, để đảm bảo yêu cầu thương lượng của cá nhân đưa ra đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh không vi phạm các quy định pháp luật, người tiêu dùng nên thu thập các tài liệu chứng minh về giao dịch cũng như sự liên quan của người tiêu dùng với hành vi có dấu hiệu xâm phạm. Ví dụ như giấy tờ chứng minh mua hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp; phiếu bảo hành, sản phẩm hoặc ảnh chụp minh họa lỗi của sản phẩm…

Theo Cục Quản lý cạnh tranh, Điều 23 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã quy định, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa có trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp hàng hóa có khuyết tật do mình cung cấp gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng khi thiệt hại đó phải có tính thực tế và có thể chứng minh. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hoàn toàn có quyền từ chối làm việc nếu như người tiêu dùng không chứng minh được sự liên quan của người tiêu dùng với hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp.

Trong trường hợp người tiêu dùng khó xác định được các tài liệu, chứng cứ chứng minh về giao dịch có thể tìm sự tư vấn, hỗ trợ từ phía các cơ quan quản lý nhà nước hoặc các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Khi mức thiệt hại liên quan không có đủ cơ sở, tài liệu để chứng minh, người tiêu dùng cần tham khảo nhiều yếu tố trước khi đưa ra mức yêu cầu bồi thường về giá trị hàng hóa, dịch vụ; chi phí có thể phát sinh để chữa bệnh, mua thuốc hoặc thực tế giải quyết các vụ việc tương tự khác…

Cục Quản lý cạnh tranh cũng khuyến cáo, người tiêu dùng cần lưu ý việc đưa ra yêu cầu đền bù thiệt hại không có cơ sở thực tế và kèm theo những thông tin có tính chất đe dọa gây thiệt hại tới uy tín, danh dự, tài sản của tổ chức cá nhân kinh doanh nếu không được đáp ứng có thể dẫn tới khả năng vi phạm pháp luật.

“Thực tế trong thời gian vừa qua cho thấy thương lượng là một trong những phương thức hiệu quả nhất và thường được sử dụng để giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp. Thương lượng sẽ tiết kiệm thời gian, công sức không chỉ cho người tiêu dùng mà còn cho cả doanh nghiệp, đồng thời, đảm bảo tính bí mật thông tin trong quá trình hai bên làm việc với nhau. Tuy nhiên, kết quả của thương lượng thường phụ thuộc rất nhiều vào thiện chí thương lượng của hai bên. Nếu một trong hai bên không có thiện chí, thương lượng sẽ không mang lại kết quả thống nhất, các bên sẽ phải tiếp tục sử dụng các phương thức khác để giải quyết vấn đề”, Cục Quản lý cạnh tranh cho biết./.